Democracy and Human Rights

Jeta në komunitetin serb gjatë viteve të fundit është bërë e trishtueshme dhe në dukje e pashpresë. Të rinjtë largohen pasi përfundojnë shkollën e mesme, familje të tëra shpërngulen në heshtje, ndërsa Lista Serbe zhvillon luftë kundër atyre që pretendon se i përfaqëson, një popullsi që po zvogëlohet vazhdimisht.

Në Kosovë ka më shumë se 2.000 përmendore dhe statuja të lidhura me luftën e viteve 1998–1999, por autoritetet nuk kanë udhëzime të qarta ligjore për të menaxhuar ndërtimin kaotik të memorialeve.

Kosova po përjeton një proces të ndërlikuar, duke kaluar nga përkujtimi i ndarë i së kaluarës drejt një dialogu që tejkalon narrativat e thjeshtuara.

Më shumë se 25 vjet pas fushatës së bombardimeve që i dha fund luftës në Kosovë, kjo bisedë mes Granit Gashit dhe Nemanja Georgijević-it, sot kolegë në Fondacionin Heinrich Böll në Beograd, shpalos përvojat e tyre paralele, por kontrastuese – njëri si fëmijë refugjat i dëbuar nga shtëpia e tij në Pejë, tjetri si katërvjeçar në Beograd që njihte botën përmes televizionit shtetëror dhe bisedave familjare – duke treguar se si i njëjti moment historik u përjetua dhe u kuptua ndryshe në secilën anë. Intervistuar nga Milan Bogdanović.

In literal terms a harasser comes at me physically, but it's really my focus, attention, and sense of freedom he walks away with.In Kosovo, we have experienced large-scale gender liberalization in real terms (members of parliament, women in workforce, higher education attainment rates) since the war in ‘99, but we have not shaken off the more subtle lived-experienced elements of the patriarchy, such as the tax of harassment.

Pra, anti-elitizmi kulturor është gjetur si terren fertil për të mbjellur frikë që më pas korret si mbështetje oportuniste për të djathtën ekstreme. Ajo plasohet si një forcë rezistuese dhe reaksionare ndaj ndryshimeve të cilat i lëvizin themelet e asaj se çka prezantohet në një moment të ketë qenë si respektueshmëria dhe moraliteti i së kaluarës - i dëshirueshëm dhe i duhur. Transformimet e shpejta  dhe të kërkuara nga lëvizja feministe dhe ajo LGBTIQ+ e vendosë në sprovë identitetin shoqëror të projektuar - i cili në preznatimin zyrtar është homogjen dhe përjashtues, që sipëron identitete dhe narrativa të burrave të pushtetshëm, duke vendosur në skaje identitete, raporte dhe subjektivitete të cilat e sfidojnë rendin hierarkik të gjinisë dhe shoqërisë. Andaj edhe duhet luftuar.

Sistemi zgjedhor dhe vendet e garantuara favorizojnë aktorë të rinj dhe të guximshëm të jo-mazhorancës me nivele qoftë edhe minimale të mbështetjes së votuesve, pavarësisht nga niveli i pjesëmarrjes serbe, dhe mund të bëhen politikisht relevantë në nivelin lokal dhe kombëtar. Bojkotet janë një strategji vetëshkatërruese dhe rezistenca civile është një strategji e mirë afatshkurtër për të mobilizuar dhe tërhequr vëmendjen, por nuk është një strategji që garanton zgjidhje. Viti zgjedhor 2025 është momenti i së vërtetës për serbët e Kosovës   

Shtabi i Përgjithshëm, për shkak të dizajnit impozant, funksionit por edhe vendndodhjes qendrore menjëherë përballë ndërtesës së Qeverisë së Serbisë, është bërë simbol i bombardimeve të vitit 1999 dhe për gjithçka që, me vetëdije ose nëndije lidhet me atë ngjarje - traumë e pamohueshme nga ajo kohë, të indinjatës se vetë-drejtësisë për agresionin “e paprovokuar” ilegal të NATO-s dhe cenimin e integritetit territorial të Serbisë, por edhe i stagnimit të përgjithshëm dhe pamundësisë që nga disfata të ndërtohet një shoqëri funksionale.

Gjendja aktuale i përshtatet më së miri despotit stabilokrat Aleksandar Vuçiq, i cili, në sfondin e një vakumi të zbrazët, krijon narrativa që i përshtaten nevojës së tij të vazhdueshme për konsolidimin e kapitalit. Përkundër faktit se presidenti aktual i departamentit të Serbiatrisë është një mysafir i nderuar dhe mik i vetë njerëzve që udhëhiqnin vendet e NATO-s gjatë bombardimeve (Bill Clinton, Tony Blair, Gerhard Schröder), ai nuk turpërohet të paraqitet para votuesve të tij dhe publikut të gjerë si një njeri që të nesërmen, ashtu siç bëri më parë (por nuk e bëri!), do të ngrihet në mbrojtje të atdheut dhe do t'ua tregojë dhëmbët armikut.

Festival i Animacionit në Pejë arriti pikën e kthesës për të drejtat e komunitetit Queer në Kosovë